مغالطه ی توسل به چماق/ زور/ ترس/ تهدید
به لاتین : ad baculum argumentum
به انگلیسی : appeal to force/fear/ the stick
به فرانسه : appel/recours à la force/peur
الگوی منطقی مغالطه:
اگر گزاره الف را قبول نکنی به تو ضربه می زنم.
شرح :
ارعاب – تهدید به خشونت برای قبولاندن یک نتیجه. معمولا زمانی که برهان منطقی در اختیار نیست به کار می رود.
مثال:
-اگر ساکت نشی می زنمت!
به لاتین : (ad hominem) tu quoque
به انگلیسی : appeal to hypocrisy / you too
به فرانسه : appel à l’hypocrisie / toi aussi
الگوی منطقی مغالطه:
بهرام می گوید گزاره الف درست است.
اما رفتار بهرام با درستی گزاره الف منافات دارد.
پس گزاره الف نادرست است.
شرح:
توجیه و دفاع از خطا به بهانه این که مخاطب هم همین خطا را مرتکب شده است. خطا همیشه خطا است صرف نظر از این که چند نفر، چند بار و چه کسانی آن را انجام می دهند.
مثال :
پزشک از بیمار می خواهد که سیگار را ترک کند چون برای سلامتی او پر خطر است. بیمار می گوید: دکتر، خودتان که سیگار می کشید! پس برای من هم ضرر ندارد.
“واعظ نا متعظ”/ “رطب خورده منع رطب کی کند؟”/ “واعظان کاین جلوه در محراب و منبر می کنند- چون به خلوت می روند آن کار دیگر می کنند”. از نظر اخلاقی حرف و عمل انسان ها باید با هم سازگاری داشته باشد. دو رویی و ریاکاری اعمال زشت و ناپسندی هستند و شخصیت شرور صاحبان شان را نشان می دهند ولی آیا به این معنی است که محتوای کلام یا “وعظ” “نامتعظ” نادرست است؟ ادعای او می تواند درست یا نادرست باشد و این به رفتار او بستگی ندارد، بلکه مستقلا به خود آن گزاره بستگی دارد.
مغالطه توهین
به لاتین : ad personam (ad hominem-)
به انگلیسی: personal (ad hominem)/ attack the person / insulting
به فرانسه : injure, attaque personelle
الگوی منطقی مغالطه:
شرح :
حمله مستقیم به گوینده از طریق دشنام و توهین و برخورد شخصی به جای استدلال منطقی.
باید توجه داشت که هر نوع توهین و برخورد شخصی لزوما مغالطه نیست و تنها زمانی مغالطه محسوب می شود که واکنشی باشد در مقابل یک استدلال منطقی.
“دلایل قوی باید و معنوی ، نه رگ های گردن به حجت قوی” (سعدی)
مثال :
مغالطه ی توسل به انگیزه / انگیزه و انگیخته / نیت خوانی
به لاتین : ad hominem circumstantiae
به انگیسی : ad hominem circumstantial یا appeal to bias یا argument from motives
به فرانسه: ad hominem de circonstance یا accusation de parti pris
الگوی منطقی:
بهرام می گوید گزاره الف درست است.
بهرام در تایید گزاره الف ذینفع است.
پس گزاره الف نادرست است.
شرح:
در این نوع مغالطه، به جای ارائه برهان در برابر گفته ها و دلایل گوینده، به انگیزه گوینده (منافع شخصی و ..) حمله می شود.
توضیح :
درستی یا نادرستی یک گزاره به خود آن گزاره و انسجام و استحکام استدلال هایی که برای اثبات یا رد آن اقامه می شود بستگی دارد و نه به شخصیت گوینده یا احیانا انگیزه های او یا منافع پشت پرده اش، مگر در صورتی که بتوان ارتباط بین مواضع و منافع او را با دلیل ثابت کرد.
مثال:
مغالطه ی شخص ستیزی/ حمله به شخص / توسل به گوینده.
به لاتین : Ad hominem
به انگیسی : abusive (ad hominem) / insulting
به فرانسه: ad hominem abusif
الگوی منطقی مغالطه:
بهرام می گوید گزاره الف درست است.
بهرام شخص بدی است.
پس گزاره الف نادرست است.
شرح :
در این نوع مغالطه به جای رد سخن گوینده، به گوینده ی سخن حمله می شود.
مثال:
